Gerçek Getiri Rehberi

Bu rehber "borsa nedir"i anlatmıyor. Tek bir soruyu ele alıyor: gerçekten kazandın mı? Yedi bölüm sırayla okunacak şekilde yazıldı. Her bölüm bir ölçme hatasını gösterip yerine ne konacağını anlatıyor ve ilgili hesaplama aracına bağlanıyor.

Bölümlerdeki sayıların hepsi sitenin kullandığı gerçek serilerden geliyor: TÜİK tüketici fiyat endeksi, TCMB kur ve mevduat verisi, BIST 100 aylık ortalaması. Örneklerde kapalı geçmiş dönemler kullanılıyor, bu yüzden sayılar sonradan değişmiyor.

1. 01 Nominal getiri neyi göstermiyor

   TL bazında getiri tek başına neden bir şey anlatmaz: BIST 100'ün %819'luk beş buçuk yılı, alım gücü olarak %12.

2. 02 Reel getiri nasıl hesaplanır

   Çıkarma değil bölme. Yüksek enflasyonda bu iki yöntem arasındaki fark yüzlerce puana çıkıyor.

3. 03 Dolar bazlı bakmak ne anlatır, ne anlatmaz

   Dolar bazlı getiri kur hareketini ayırır ama alım gücünü ölçmez. İkisi aynı dönemde 33 puan ayrışabiliyor.

4. 04 Düzenli yatırımda hangi payda doğru

   Farklı aylarda yatırılan liraların alım gücü farklıdır. Taksitleri düz toplayan hesap 66 aylık bir örnekte %268 diyor, doğrusu %9,2.

5. 05 BES neden göründüğü gibi değil

   Devlet katkısı, hak ediş, fon gideri ve stopaj birlikte hesaplanmadan BES'in sonucu bilinmiyor. Üç yıllık bir örnekte nominal +%101,3, reel +%20,1.

6. 06 %4 kuralı Türkiye verisinde neden güvenli bir sabit değil

   Kural, reel getirinin dar bir bantta kaldığı bir veriden çıktı. Türkiye'de BIST 100'ün yıllık reel getirisinin standart sapması 34,7 puan.

7. 07 Özgürlük sayını nasıl belirlersin

   Hesabın tamamı bugünün parasıyla yapılır. Sonuç tek bir sayı değil, çekim oranı tercihine göre değişen bir aralıktır.